Seksenlerden Kalma Bir Fotoğraf
Gizlilik, sanırım hayatımızdaki en önemli kelimelerden bir tanesi. Kendimizde saklı kalmasını istediğimiz ya da pek fazla kişi tarafından bilinmesi istemediğimiz o kadar çok şey var ki, bunları saymakla bitiremeyiz.
İşte 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) da bunları güvence altına alan önemli kanunlardan bir tanesi.
Düşünün sistemlerde kayıtlı o kadar bilgimiz mevcut ki. Resimlerimiz, videolarımız, gittiğimiz yerlerin ve evimizin konumları, banka hesap bilgilerimiz, sosyal medya şifrelerimiz, kredi kartı bilgilerimiz, sevdiğimiz yemekler ve en önemlisi arkadaşlarımız ile yaptığımız dedikodular.
Evet bu kadar kişisel veriyi hep bir sistemde kayıtlı tutuyoruz.
Bunu daha basit bir örnekle anlatmak gerekirse; En yakın dostumuzla iş yerinizdeki patronu çekiştiriyorsunuz ve bir arkadaşınız siz yokken bilgisayardaki bu konuşmaları okuyup patronunuza anlatıyor. Ne hissedersiniz? Ya da ne tür bir korku yaşardınız?
Peki bir arkadaşınız sizden bir borç istedi. Ama geri ödeme konusunda pekte güvenilir olmadığı için para vermek istemediniz. Peki sizin hesap bilgileriniz öğrenseydi ne hissederdiniz?
Bir gün sevgilinizle beraber oturup eski fotoğraflara bakıyorsunuz. Tam da o sırada ergenlikten kalma yüzünüzde sivilcelerin, dişlerinizde tellerin, kabarık saçlarınızın, beli düşük ve yırtık bir kotun olduğu seksenlerden kalma bir fotoğraf çıktı. Sevgilinizde önüne geçilemeyen ve durdurulamayan bir kahkaha. Ne hissederdiniz?
Ya da evlilik teklifi için bir tektaş aldınız ve güzel bir sürpriz hazırlamak için bir arkadaşınızdan yardım istediniz. O anın gelmesi için romantik bir ortam yarattınız ve elinizde yüzüğü çıkartıp ‘benimle evlenir misin?’ dediniz. Oda ne, sevgilinizde bir heyecan yok, çünkü arkadaşınızla olan mesajların hepsini sevgiliniz biliyor. Ne hissederdiniz?
Koyu bir Galatasaray taraftarısınız ve çok sevdiğiniz bir futbolcu Fenerbahçe’ye transfer oldu. O kadar çok seviyorsunuz ki gidip dünya gözüyle izlemek istiyorsunuz. Beklediniz ve Fenerbahçe-Galatasaray maçına bilet alıp gitmek istiyorsunuz. Galatasaray tarafına bilet kalmadığı için Fenerbahçe tarafından bilet aldınız. Maç başladı ve çok hararetli bir anda üzerinizdeki montunuzu çıkardınız ve bir anda herkes size bakmaya başladı. Üzerinizde unuttuğunuz Galatasaray forması. Ne hissederdiniz?
İstediğiniz kadar örnekleri çoğaltabilirsiniz. Hayatımızda en ufak bir ayrıntıyı bile paylaşmak istemediğimiz zamanlar oluyor ve bunlar iznimiz olmadan bir başkasının eline geçebiliyor.
İşte her şey aslında bu kadar net bu kanunda. KVKK'ya göre kişisel verileriniz kural olarak açık rızanız olmadan işlenemez ve başkalarına aktarılamaz. Kanunda sayılan bazı hâllerde, örneğin bir kanunda açıkça öngörülmüşse, bir sözleşmenin kurulması ya da ifası için gerekliyse veya şirketin hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi için zorunluysa açık rıza aranmaz. Verilerin işlenmesini gerektiren sebep ortadan kalktığında ise veriler silinmeli, yok edilmeli ya da anonim hâle getirilmelidir. Bunu yapmayanlar Türk Ceza Kanunu'nun 138. maddesine göre cezalandırılır.
Peki bu kurallara uyulmadığında ne oluyor? Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2018 ve 2019 yıllarında verdiği bazı kararlar şöyle:
Facebook'a, bir yazılım hatası nedeniyle üçüncü taraf uygulamaların kullanıcı fotoğraflarına izin verilenden fazla erişebildiği ihlalde gerekli güvenlik tedbirlerini almadığı için 1.100.000 TL, ihlali Kurula bildirmediği ve kullanıcılara geç bildirdiği için 550.000 TL olmak üzere toplam 1.650.000 TL idari para cezası verildi (2019/104 sayılı Karar).
Bir bankaya, müşterisinin kendi işlemleri için verdiği cep telefonu numarasını müşterinin eşine ulaşmak amacıyla kullandığı için 100.000 TL idari para cezası verildi (2019/277 sayılı Karar).
Saklama süresi de önemlidir: Kurul, verilerinin silinmesini isteyen bir banka müşterisinin başvurusunda, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gereği belgelerin on yıl saklanması gerektiğini ve son işlemin üzerinden on yıl geçmediğini dikkate alarak Kurumca yapılacak bir işlem olmadığına karar verdi (2018/142 sayılı Karar). Yani kanuni saklama süresi dolmadan silme zorunluluğu doğmaz; süre dolduğunda ve verinin işlenmesi için başka bir sebep kalmadığında doğar.
Clickbus Seyahat Hizmetleri Anonim Şirketi’nin gerekli denetim ve kontrolleri yapılmadığı ve verilerin 3. Kişiler tarafından ihlal edildiğinin tespit edilmiş olmasına rağmen ihlalin 4 (dört) gün daha devam etmiş olması idari tedbirlerini yeterli derecede almamış olduğunu göstermiş olması sebebiyle şirket hakkında 450.000 TL, ihlali Kurula ve etkilenen kişilere geç bildirdiği için 100.000 TL olmak üzere toplam 550.000 TL para cezası verildi (2019/141 sayılı Karar).
Bu tutarlar 2019 yılına aittir; idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026'da aydınlatma yükümlülüğüne aykırılığın cezası 85.437 TL ile 1.709.200 TL, veri güvenliği yükümlülüklerine aykırılığın cezası 256.357 TL ile 17.092.242 TL, VERBİS'e kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılığın cezası 341.809 TL ile 17.092.242 TL arasındadır. 12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler 1 Haziran 2024'te yürürlüğe girdi: özel nitelikli kişisel verilerin işlenebileceği hâller yeniden düzenlendi, yurt dışına aktarım kuralları değişti ve Kurulun para cezalarına karşı artık idare mahkemesinde dava açılıyor. Tüm bu nedenlerle bu kanun (KVKK) hem kişisel verileri toplayan firmalar için hem de kişisel verisini -belirli şartlar altında- paylaşmayı kabul eden sizler için çok önemli. Bu konuda doğru bilgi almak ve özellikle firmaların bir uzman danışman eşliğinde bu süreci yönetmeleri çok önemlidir.
Tüm Grup olarak firmalara KVKK uyum sürecinde danışmanlık veriyoruz: kişisel veri envanteri, aydınlatma ve açık rıza metinleri, saklama ve imha politikası ile gerekiyorsa VERBİS kaydı. Kurul kararlarına göre yıllık çalışan sayısı 50'den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL'den az olan veri sorumluları, ana faaliyetleri özel nitelikli kişisel veri işlemek değilse VERBİS'e kayıttan istisnadır; ana faaliyeti özel nitelikli kişisel veri işlemek olanlarda bu sınırlar 10 çalışan ve 10 milyon TL'dir.
Daha detaylı bilgi için bizi iletişim kanallarımızdan arayabilir ve buradan diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz.
