Ürün barkodu, ürününüzü dünyanın her yerinde tek başına tanımlayan numaranın (GTIN, Küresel Ticari Ürün Numarası) makinece okunabilen biçimidir. Perakende zincirleri, e-ticaret pazaryerleri ve ihracat pazarları ürünlerde bu numarayı arar. Türkiye'de bu numaraların tek yetkili kaynağı GS1 Türkiye'dir.
GS1 Türkiye kimdir?
GS1 Türkiye, 1988'de Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bünyesinde "Milli Mal Numaralandırma Merkezi" adıyla kuruldu. Uluslararası EAN örgütünün adı GS1 olunca Mart 2005'te "GS1 Türkiye" adını aldı. 2016'da GS1 Türkiye Vakfı olarak yeniden yapılandırıldı. Bugün üyelik işlemleri GS1 Türkiye Vakfı İktisadi İşletmesi tarafından, TOBB ile yapılan protokol ve 5174 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülüyor. Eski metinlerde geçen "EAN-UCC sistemi" ve "MMNM" adları artık kullanılmıyor.
Kimler başvurabilir?
GS1 Türkiye Sistem Üyeliği Usul ve Esaslarına göre (8 Mart 2026'da yürürlüğe giren sürüm) şu kişi ve kuruluşlar üye olabilir:
- bir ticaret, sanayi ya da ticaret ve sanayi odasına veya ticaret borsasına kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler
- TESK'e bağlı esnaf ve sanatkâr odalarının üyeleri
- KKTC'de faaliyet gösterenler
- kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri
- dernek, vakıf ve kamu kuruluşları
Başvuru nasıl yapılır?
- Numara ihtiyacınızı belirleyin: GS1 Türkiye size bir firma önek numarası tahsis eder. Önekin uzunluğu barkodlayacağınız ürün çeşidi sayısına göre seçilir. Örneğin 12 haneli önek 1 ürün, 10 haneli önek 100 ürüne, 7 haneli önek 100.000 ürüne kadar numara üretmenizi sağlar.
- Online başvuru: Başvuru GS1 Türkiye Online Üyelik Sistemi üzerinden yapılır. Posta ya da elden başvuru da mümkündür, ancak daha yavaş ilerler.
- Belgeler: Üyelik taahhütnamesi, imza sirküleri ya da imza beyannamesi, oda veya borsa faaliyet belgesi (yeni kurulan şirketlerde Ticaret Sicili Gazetesi ilanı) ve son mali yıla ait cironuzu gösteren gelir ya da kurumlar vergisi beyannamesi istenir.
- Sistem giriş bedeli: Bedel, seçtiğiniz önek uzunluğuna ve cironuza göre GS1 Türkiye tarafından belirlenir.
- Numaraların oluşturulması: Önekiniz tahsis edildikten sonra her ürün çeşidine ayrı bir GTIN verir, ürün bilgilerini ACTIVATE hizmetine kaydedersiniz.
Üyeliğin sürmesi için, giriş yılını izleyen her yıl GS1 Türkiye'nin belirlediği yıllık sistem kullanım bedelini ödemeniz gerekir. Tutarlar her yıl GS1 Türkiye tarafından belirlenir ve internet sitesinde ilan edilir. Zamanında ödenmeyen bedellerde GS1 Türkiye hizmetleri durdurur, gecikme faizi işletir ve icra takibi başlatır.
Barkodun "tescili" ve Verified by GS1
Barkod numarası marka gibi ayrı bir tescil işlemiyle korunmaz. GS1 Türkiye size bir önek tahsis eder ve siz bu önekten türettiğiniz numaraları kullanma hakkı kazanırsınız. Numaraların sahipliği ve tahsis hakkı GS1 Türkiye'dedir. ACTIVATE hizmetine kaydettiğiniz ürün bilgileri GS1'in küresel veri tabanı Verified by GS1'e aktarılır. Perakendeciler, kamu kurumları ve e-pazaryerleri bir barkodun gerçekten size tahsis edilmiş aktif bir numara olup olmadığını buradan doğrular. Eski GEPIR sorgulama hizmeti 1 Ocak 2024'ten beri Verified by GS1 altında sunuluyor.
Nelere dikkat etmelisiniz?
- Size tahsis edilen öneki ve numaraları GS1 Türkiye'nin izni olmadan başkasına devredemez, kullandıramazsınız. Devir, noter onaylı devir belgesiyle GS1 Türkiye'ye başvurularak yapılır.
- Başka bir firmadan ya da internet üzerinden "tekli barkod" satın aldığınızda numara size tahsis edilmiş olmaz ve doğrulama sorgusunda numaranın asıl sahibi görünür. Bu ürünler pazaryerlerinin ve perakendecilerin doğrulamasından geçemeyebilir.
- Üyeliğiniz iptal edilirse ya da numaralarınızı devrederseniz, o önekten türettiğiniz barkodları kullanmaya devam edemezsiniz. ACTIVATE'e kaydedilmiş ve piyasada bulunan ürünler için usul ve esaslardaki istisnalar geçerlidir.
- Piyasadan çektiğiniz bir ürünün numarasını başka bir üründe yeniden kullanamazsınız.
- Tıbbi cihaz üretiyor ya da ithal ediyorsanız, ÜTS ürün kaydında kullanılan barkod kuruluşlarından biri GS1'dir. Barkod başvurusunu ÜTS kaydıyla birlikte planlamak zaman kazandırır.
TÜM Grup ne yapar?
TÜM Grup olarak ürün çeşidi sayınıza uygun önek uzunluğunun belirlenmesine, GS1 Türkiye başvuru belgelerinin hazırlanmasına ve ürünlerinizin ACTIVATE kayıtlarının düzenlenmesine destek veriyoruz. Önek ve barkod numaralarını yalnızca GS1 Türkiye tahsis eder.
