Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan bazı işlerde, çalışacak kişinin yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgelemesi zorunludur. Belgeleyemeyen kişi o işte çalıştırılamaz. Bu kural 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 17. maddesine ve 13 Temmuz 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik'e dayanır.
Bunun yanında bazı mesleklerde Mesleki Yeterlilik Kurumunun (MYK) Mesleki Yeterlilik Belgesi ayrıca zorunludur. Bu zorunluluğun dayanağı 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu'dur.
Hangi işler kapsamda?
Mesleki eğitim zorunluluğu, Yönetmeliğin Ek-1 çizelgesinde sayılan 109 iş kalemi için geçerlidir. Çizelge; maden arama ve sondaj, metalurji, taş ve toprak sanayii, metal eşya imalatı, ağaç işleri, yapı işleri, kimya, gıda, enerji, yükleme ve taşıma, ardiye ve depolama, haberleşme, matbaacılık, ambalajlama ve dolum, atık işleri gibi grupları kapsar.
Eğitim, kişi işe alınmadan önce tamamlanmış olmalıdır. İş yeri tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta olsa bile, çalışanın yaptığı iş Ek-1'de yoksa bu Yönetmelik kapsamında mesleki eğitim şartı aranmaz.
Hangi belgeler geçerli?
Yönetmeliğin 6. maddesine göre çalışanın, yaptığı işe uygun şu belgelerden birine sahip olması yeterlidir:
- 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre verilen diploma, bitirme belgesi, kalfalık, ustalık veya usta öğreticilik belgesi
- İŞKUR'un mesleki eğitim kursları ya da bunlarla eşit süreli işbaşı eğitim programları sonunda alınan belgeler
- Millî Eğitim Bakanlığı veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurumlarca verilen operatör ve sürücü belgeleri
- patlayıcı madde ateşleyici yeterlilik belgesi
- kanunla yetkilendirilmiş kamu kurumlarının düzenlediği eğitimlerin belgeleri
- Millî Eğitim Bakanlığının onayı alınmak şartıyla meslek kuruluşları, vakıf ve dernekler, işçi ve işveren kuruluşları, eğitim şirketleri ve işverenlerin düzenlediği eğitimlerin belgeleri
- uluslararası kuruluşlardan alınan ve denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca sağlanan belgeler
- MYK Mesleki Yeterlilik Belgeleri
Belgenin bir örneği çalışanın özlük dosyasında saklanır ve iş müfettişleri istediğinde gösterilir.
MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup tebliğlerle belirlenen mesleklerde, tebliğin yayımından on iki ay sonra MYK belgesi olmayan kişi çalıştırılamaz. Liste yeni tebliğlerle genişliyor. Son olarak 23 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/1 sayılı Tebliğ ile yeni meslekler eklendi; bu meslekler için belgesiz çalıştırma yasağı 23 Mart 2027'de başlıyor. Güncel meslek listesini MYK'nın portalından kontrol edebilirsiniz.
Şu kişilerden MYK belgesi istenmez:
- 3308 sayılı Kanun'a göre ustalık belgesi alanlar
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından veya üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olup diplomasında yazan bölüm, alan ve dalda çalışanlar
- tebliğlerde ayrıca sayılan bazı kurs belgesi sahipleri
MYK belgesi nasıl alınır?
MYK belgesi, ilgili ulusal yeterlilik için MYK tarafından yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşunda yapılan teorik ve uygulamalı sınavlarda başarılı olanlara verilir. Sınava giriş şartları ve belgenin geçerlilik süresi her meslek için ilgili ulusal yeterlilikte belirtilir. Süre dolduğunda belge, ulusal yeterlilikteki şartlara göre çalışma kayıtlarıyla ya da yeniden sınavla yenilenir.
Belgesiz çalıştırmanın yaptırımı
- 6331 sayılı Kanun'un 17. maddesine aykırılıkta işverene her çalışan için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır.
- MYK belgesi zorunlu bir meslekte belgesiz kişi çalıştıran işveren veya işveren vekiline, 5544 sayılı Kanun'a göre her çalışan için idari para cezası verilir.
Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
TÜM Grup bu süreçte ne yapar?
Çalışanlarınızın yaptığı işlerin Ek-1 çizelgesi ve MYK tebliğleri karşısındaki durumunu çıkarıyor, eksik belgeleri listeliyor ve her çalışan için en uygun yolu (Millî Eğitim Bakanlığı onaylı kurs, MYK sınavı gibi) planlıyoruz. Başvuruların ve belgelerin takibini üstleniyoruz. Eğitimi ve sınavı yetkili kurumlar yapar; belgeyi Millî Eğitim Bakanlığı, MYK'nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşu ya da ilgili kamu kurumu düzenler.
