Hijyen belgesi, belirli iş yerlerinde çalışan kişilerin almak zorunda olduğu hijyen eğitiminin sonunda verilen kurs bitirme belgesidir. Konu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'na dayanan ve 5 Temmuz 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Hijyen Eğitimi Yönetmeliği ile düzenlenir. Belgeyi, Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı öğretim kurumları e-Yaygın sistemi üzerinden düzenler.
Hijyen belgesi kimler için zorunlu?
Yönetmelik şu iş kollarını kapsar:
- Gıda üretim ve perakende iş yerleri: restoranlar, hazır yemek hizmeti veren yerler, iş yeri ve kurum yemekhaneleri, dükkânlar, marketler, toptan satış yerleri ve benzerleri
- İnsani tüketim amaçlı sular ile doğal mineralli suları üreten iş yerleri
- Kaplıca, hamam, sauna, berber, kuaför, dövme ve pirsing yapılan yerler, masaj ve güzellik salonları
- Otel, motel, pansiyon ve misafirhane gibi konaklama yerleri
- Yönetmelikteki komisyonun hijyen eğitimi verilmesini uygun gördüğü diğer iş kolları
Bu iş yerlerinde belgesi olmayan kişi çalıştırılamaz. Çalışanların eğitim almasından ve belgeli çalışmasından iş yeri sahibi ve işleten birinci derecede sorumludur. İş yeri sahibi ya da işleten işte bizzat çalışıyorsa eğitimi kendisi de almak zorundadır.
Eğitim nasıl alınır?
Eğitimler, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı öğretim kurumlarında, örneğin halk eğitim merkezlerinde verilir. İş yeri sahipleri, komisyonun belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde eğitimi çalışanlarına kendi imkânlarıyla da verebilir. Eğitim için ücret istenebilir.
Eğitim süresi sekiz saatten az olamaz. İçerik iş koluna göre belirlenir ve şu konuları kapsar:
- virüs, bakteri, parazit ve mantar gibi enfeksiyon etkenlerinin genel özellikleri
- bulaşma yolları ve ilgili iş kolunda nasıl bulaşma olabileceği
- hastalık belirtileri ve korunma yolları
- iş kolunun özelliğine göre hijyen ve temizlik ilkeleri
Eğitimi tamamlayan kişiye e-Yaygın sistemi üzerinden kurs bitirme belgesi verilir.
Belge ne kadar geçerli?
Yönetmeliğe göre belge, kişi hizmet verdiği sürece geçerli kabul edilir; belli aralıklarla yenilenmesi öngörülmemiştir. Denetimler kişiye değil iş yerine yapılır: iş yerinin çalışanlarını belgeli çalıştırıp çalıştırmadığı kontrol edilir.
Çalışmaya engel hastalıklar
Gıda yoluyla bulaşabilen bir hastalığı olan veya bu hastalığın taşıyıcısı olan, ishali bulunan, vücudun görünen yerlerinde açık ya da enfekte yarası veya deri enfeksiyonu olan kişiler; iyileştiklerini veya bulaştırıcı olmadıklarını tabip raporuyla belgeleyene kadar bu iş yerlerinde çalışamaz. Çalışanlar hastalıklarını işverene bildirmekle yükümlüdür.
Denetim ve yaptırım
İş yerini, o iş kolunun izin, ruhsat veya kayıt işlemlerini yürüten bakanlık ya da belediye denetler. Belgesiz çalıştırılan her çalışan ayrı bir aykırılık sayılır ve 1593 sayılı Kanun'un 282. maddesine göre idari para cezası uygulanır.
Gıda işletmeleri için ek yükümlülük
Hijyen eğitimi belgesi, gıda işletmecisinin Gıda Hijyeni Yönetmeliği'nin 21. maddesinden doğan personel eğitimi yükümlülüğünün yerine geçmez. Gıda işletmecisi, personelinin yaptığı işin gerektirdiği gıda hijyeni konularında eğitilmesini, HACCP prosedürlerinden sorumlu personelin de bu konuda yeterli eğitim almasını ayrıca sağlar. İşletmenin kendisinin hijyen açısından denetlenip belgelendirilmesi ise ayrı bir konudur; bunu Hijyen Sertifikası sayfamızda anlatıyoruz.
TÜM Grup bu süreçte ne yapar?
İş yerinizin Yönetmelik kapsamında olup olmadığını ve hangi çalışanlarınızın belgeye ihtiyaç duyduğunu belirliyor, eğitimlerin yetkili kurumlarla planlanmasını ve belgelerin takibini üstleniyoruz. Eğitimi veren ve belgeyi düzenleyen, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı yetkili kurumdur.
