ISO yönetim sistemi standartları, bir işletmenin kaliteyi, çevresel etkilerini, iş sağlığı ve güvenliğini, gıda güvenliğini ya da bilgi güvenliğini nasıl yöneteceğini tanımlar. Standartları Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) yayımlar, ancak ISO belge vermez. Belgeyi, işletmenizi denetleyen bağımsız bir belgelendirme kuruluşu düzenler. TÜM Grup bu süreçte danışman olarak çalışır: sistemi sizinle birlikte kurar ve denetime hazırlar.
Belgeyi kim verir?
Bir ISO belgesinin değeri, onu veren kuruluşun akreditasyonuna bağlıdır. Türkiye'de akreditasyon işini Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) yürütür. Akredite bir kuruluşun verdiği belge, akreditasyon kurumlarının taraf olduğu uluslararası karşılıklı tanınma düzenlemeleri sayesinde yurt dışında da kabul görür. Teklif aldığınız kuruluşun, almak istediğiniz standart ve faaliyet alanınız için akreditasyonu olup olmadığını akreditasyon kurumunun sitesinden kontrol edin.
Çoğu ISO standardına göre belge almak yasal zorunluluk değildir. Ancak ihale şartnameleri, müşteri talepleri ve bazı mevzuat hükümleri belgeyi fiilen şart hâline getirebilir. Örneğin enerji verimliliği mevzuatı, belirli büyüklükteki sanayi işletmeleri ve binalar için ISO 50001 belgesini zorunlu tutar.
Danışmanlık verdiğimiz standartlar ve güncel sürümleri
| Standart | Konu | Güncel durum (Eylül 2026) |
|---|---|---|
| ISO 9001 | Kalite yönetim sistemi | ISO 9001:2026, 16 Eylül 2026'da yayımlandı. ISO 9001:2015 belgeleri 30 Eylül 2029'dan sonra geçerli olmayacak. |
| ISO 14001 | Çevre yönetim sistemi | ISO 14001:2026, Nisan 2026'da yayımlandı. ISO 14001:2015 belgeleri için geçiş 30 Nisan 2029'da bitiyor. |
| ISO 45001 | İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi | ISO 45001:2018 ve 2024 tarihli 1 numaralı değişikliği. Yeni baskı hazırlık aşamasında. |
| ISO 22000 | Gıda güvenliği yönetim sistemi | ISO 22000:2018 ve 2024 tarihli 1 numaralı değişikliği. Yeni baskı hazırlık aşamasında. |
| FSSC 22000 | Gıda güvenliği sertifikasyon programı | Sürüm 6 geçerli. Sürüm 7 Mayıs 2026'da yayımlandı; 1 Mayıs 2027'den itibaren denetimler Sürüm 7'ye göre yapılacak. |
| ISO/IEC 27001 | Bilgi güvenliği yönetim sistemi | ISO/IEC 27001:2022 ve 2024 tarihli 1 numaralı değişikliği. 2013 sürümüne göre verilmiş belgeler 31 Ekim 2025 itibarıyla geçerliliğini yitirdi. |
| ISO 22301 | İş sürekliliği yönetim sistemi | ISO 22301:2019 ve 2024 tarihli 1 numaralı değişikliği. Yeni baskı hazırlık aşamasında. |
| ISO 50001 | Enerji yönetim sistemi | ISO 50001:2018 ve 2024 tarihli 1 numaralı değişikliği. |
| ISO 13485 | Tıbbi cihazlar için kalite yönetim sistemi | ISO 13485:2016. |
| IATF 16949 | Otomotiv sektörü kalite yönetim sistemi | IATF 16949:2016, ISO 9001 ile birlikte uygulanır. Eski ISO/TS 16949 belgeleri 14 Eylül 2018'den beri geçersiz. |
| ISO 10002 | Müşteri şikâyetlerinin ele alınması | ISO 10002:2018. Şart değil öneri içeren bir kılavuz standarttır. |
2024 iklim değişikliği eki
ISO, Şubat 2024'te ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 22000, ISO/IEC 27001, ISO 22301 ve ISO 50001 dahil pek çok yönetim sistemi standardına aynı iki ifadeyi ekledi. Kuruluş, iklim değişikliğinin kendisi için ilgili bir konu olup olmadığını belirlemelidir (madde 4.1). İlgili tarafların iklim değişikliğiyle ilgili şartları olabileceği de not olarak eklendi (madde 4.2). Belgeli işletmelerin bu iki maddeyi bağlam analizlerinde ele alması gerekir. ISO 13485'te böyle bir değişiklik yapılmadı.
Belgelendirme süreci nasıl işler?
- Mevcut durum analizi: İşletmenizin uygulamaları standardın şartlarıyla karşılaştırılır, eksikler listelenir.
- Sistemin kurulması: Politika, hedefler, süreçler ve standardın istediği dokümante bilgiler hazırlanır.
- Uygulama: Sistem günlük işe yerleştirilir ve kayıt üretmeye başlar.
- İç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi: Belgelendirme kuruluşları, ikinci aşama denetimden önce bunların yapılmış olmasını bekler.
- Belgelendirme denetimi: Akredite kuruluş iki aşamalı denetim yapar. Birinci aşamada sistemin denetime hazır olup olmadığına, ikinci aşamada fiilen uygulanıp uygulanmadığına bakılır.
- Belge ve gözetim: Belge üç yıllık bir döngü için verilir. Bu sürede her yıl gözetim denetimi, üç yılda bir yeniden belgelendirme denetimi yapılır.
İhracatçılar için destek
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar, akredite kuruluşlardan alınan ve bir ülke pazarına girişte zorunlu olan ya da avantaj sağlayan kalite ve çevre belgelerini pazara giriş belgesi olarak tanımlar. Bu belgelere ilişkin giderler, Karar ve uygulama genelgesindeki şartlarla %50 oranında desteklenebilir. Şartlar ve üst limit için Pazara Giriş Belge Desteği sayfamıza bakabilirsiniz.
TÜM Grup ne yapar?
TÜM Grup olarak mevcut durum analizini yapıyor, sistemin dokümantasyonunu sizinle birlikte hazırlıyor, çalışanlarınıza standardın şartlarını anlatıyor, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesini planlıyor ve denetim sürecini takip ediyoruz. Belgelendirme denetimini sizin seçtiğiniz akredite belgelendirme kuruluşu yapar, belgeyi de o kuruluş düzenler.
