TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi (TSE-HYB), tüketiciye hizmet veren bir iş yerinin ve sunduğu hizmetin ilgili Türk Standardına ya da TSE kriterine uygun olduğunu gösteren belgedir. Belgeyi Türk Standardları Enstitüsü (TSE) verir. Yetkili servisler, bayiler, oto servisleri, akaryakıt ve LPG istasyonları, toplu yemek mutfakları gibi pek çok hizmet yeri bu belgeyle belgelendirilir. TSE'nin hizmet yeri belgelendirmesi yaptığı 800'ü aşkın aktif standart ve kriter bulunuyor.
Belge kimler için gerekli?
HYB, satış sonrası hizmet veren işletmeler için özellikle önemlidir. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre, üretici ve ithalatçıların Ticaret Bakanlığına bildirdiği yetkili servis istasyonları, Bakanlık ya da TSE tarafından belirlenen düzenleme veya standartlardaki özellikleri taşımak zorundadır. Ticaret Bakanlığı, her mal grubu için yetkili servislerin sahip olması gereken TSE standartlarını ilan eder. Üretici ya da ithalatçı Bakanlığa belge başvurusu yaptığında servis istasyonlarının bilgileri TSE'nin veri tabanından gelir. Bu nedenle yetkili servis olarak çalışacaksanız ilgili "Yetkili Servisler" standardından TSE-HYB almanız gerekir.
Bunun dışında bazı kamu ihaleleri ve kurumsal müşteriler, hizmet veren firmadan ilgili standarttan HYB isteyebilir. Belgenin aranıp aranmadığını ihale şartnamesinden ya da sözleşmeden kontrol etmeniz gerekir.
TSE-HYB ile Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi aynı değil
Bu iki belge sık karıştırılır:
- TSE-HYB: Hizmet yerine (ör. yetkili servise) TSE tarafından verilir. Geçerlilik süresi 1 yıldır.
- Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi (SSHYB): Yönetmelik ekindeki listede yer alan malları üreten ya da ithal eden firmaya Ticaret Bakanlığı tarafından verilir. Başvuru Bakanlığın e-SSHYB sistemi üzerinden elektronik imzayla yapılır. Geçerlilik süresi 2 yıldır ve süre dolmadan yenilenmesi zorunludur. Başvuruda bildirilen servislerin ilgili TSE standartlarına uygun olması gerekir. Üretici ve ithalatçılar ayrıca bütün yetkili servislerinin bilgilerini 30 gün içinde Bakanlığın Servis Bilgi Sistemine girmek zorundadır.
Başvuru ve belgelendirme süreci
- Ön hazırlık: Hizmet vereceğiniz konudaki standardı ya da kriteri belirleyip TSE'den satın alırsınız. Standart; servis alanı, teknik personel sayısı ve niteliği, cihaz ve donanım gibi şartları tanımlar.
- Online başvuru: Esnaf siciline kayıtlı şahıs firmaları ya da Cokey numarası olan gerçek ve tüzel kişiler, TSE hesabına belgelendirme gideri avansını yatırdıktan sonra TSE başvuru portalından başvurur. Elden başvuru kabul edilmez. Aynı firmanın her şubesi için ayrı başvuru gerekir.
- Belgeler: Yetkili servisler için üretici ya da ithalatçıyla yapılmış yetkili servis sözleşmesi, istenen personelin çalıştığını gösteren SGK kayıtları, imza sirküleri ve yetki belgeleri istenir. Kendi ürettiğiniz ürüne servis veriyorsanız marka tescil belgesi ya da marka başvuru yazısı, ithal ettiğiniz ürüne servis veriyorsanız taahhütname sunarsınız.
- Yerinde inceleme: TSE'nin görevlendirdiği inceleme uzmanı hizmet yerinizi standart maddelerine göre inceler. Bu belgelendirmede ürün numunesi alınıp laboratuvarda test edilmez; inceleme hizmet yerinin kendisine yöneliktir.
- Eksiklikler: İlk başvuruda fiziki ya da doküman eksikliği çıkarsa, gidermeniz için 45 gün süre verilir. Süresinde giderilmezse başvuru olumsuz sonuçlanır.
- Karar ve belge: İnceleme dosyasını karar uzmanı değerlendirir. Olumlu karar hâlinde TSE ile sözleşme yapılır ve belge düzenlenir. Belgeli kuruluşlar TSE-HYB markasını kullanabilir.
Geçerlilik, ara kontrol ve yenileme
- Belgenin geçerlilik süresi 1 yıldır. Yenileme başvurusu, son geçerlilik tarihinden en fazla 1 ay önce yapılabilir.
- TSE, son yerinden incelemeden itibaren 1 yıl içinde en az bir kez ara kontrol yapar. Şikâyet ya da uygunsuzluk hâlinde kontrol sayısı artırılabilir.
- Personel sayısının düşmesi, cihaz eksikliği ya da süresinde giderilmeyen eksiklikler belgenin askıya alınmasına yol açar. Askı süresi en fazla 3 aydır; bu sürede giderilmeyen durumlar belgenin iptaline neden olabilir.
- Adres, unvan ya da hizmet şartlarınızdaki değişiklikleri TSE'ye 30 gün içinde bildirmeniz gerekir.
TÜM Grup ne yapar?
TÜM Grup olarak hizmetinize uygun TSE standardının belirlenmesine, başvuru belgelerinin ve yetkili servis sözleşmelerinin hazırlanmasına, hizmet yerinizin standart şartlarına göre ön kontrolüne ve yıllık ara kontrollere hazırlığınıza destek veriyoruz. İnceleme ve belgelendirme kararı TSE'ye aittir.
