Kapasite raporu, sınai üretim ve sınai hizmet alanında faaliyet gösteren bir işletmenin mevcut makine ve iş gücüyle teorik olarak ulaşabileceği azami üretim gücünü gösteren belgedir. Raporu işletmenin üyesi olduğu oda (ticaret ve sanayi odası, sanayi odası veya ticaret odası) düzenler, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) onaylar. Başvurudan onaya kadar bütün işlemler TOBB'un Sanayi Bilgi Sistemi (SBS) üzerinden elektronik ortamda yürür.
Dayanağı nedir?
Raporun dayanağı 28 Mayıs 1975 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7/9914 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu ve Oda Muamelat Yönetmeliği'dir. Raporların nasıl düzenleneceğini TOBB'un "Kapasite Raporlarının Düzenlenmesi Usul ve Esasları" belirler. Bugün uygulanan metin 28 Ağustos 2025'te yürürlüğe giren 2025/53 sayılı esaslardır.
7/9914 sayılı Karar, odaların çalışma alanındaki sınai işletmelerin kapasitelerini tespit ettirmesini öngörür. Oda, rapor düzenleyebilmek için işletmenin kendisine üye olmasını arar. Ticaret odası ile sanayi odasının ayrı olduğu yerlerde sanayiciler için raporu sanayi odası düzenler.
Rapor alabilmek için şartlar
- İşyerinin adresi bulunmalı, su ve elektrik bağlı olmalıdır.
- Makine ve teçhizat kurulu olmalı ve heyet ziyareti sırasında çalışır durumda bulunmalıdır.
- İşletme adresinin SGK işyeri numarası olmalı ve bu numarada idari personel dışında üretim yapabilecek en az bir çalışan kayıtlı olmalıdır.
- Firma, üretim tesisinin bulunduğu yerdeki odaya kayıtlı olmalıdır.
Fason iş yaptıran firmalara ve üretim tesisinin bir bölümünü ya da vardiyasını kiralayan firmalara kapasite raporu düzenlenmez. Farklı adreslerdeki işyerleri için ayrı rapor düzenlenir. Aynı üretimi tamamlayan işyerleri tek raporda birleştirilebilir.
Başvuruda istenen belgeler
Esasların 9. maddesine göre SBS'ye şu bilgi ve belgeler yüklenir:
- işyeri sizin mülkünüzse tapu, organize sanayi bölgesindeyse tapu veya tapu tahsis belgesi, kiralıksa kira sözleşmesi
- işyerindeki personele ait SGK sigortalı hizmet listesi
- taşeron veya geçici işçi çalıştırılıyorsa noter onaylı taşeron sözleşmesi
- firmaya ait makine ve teçhizatın yeminli mali müşavir veya mali müşavir onaylı listesi ile bilançodaki toplam değeri
- kiralık makineler için kira sözleşmesi ve tarafların imza sirküleri, varsa leasing sözleşmesi ve ödeme planı
- varsa sanayi sicil belgesi, vergi levhası ve kalite belgelerinin listesi
- maden işletmelerinde maden ruhsatı
- sektöre özel kriterlerin istediği belgeler ile ciro, ithalat ve ihracat bilgileri (beyan usulüyle)
Güvenilir elektronik kaynaklardan alınabilen belgeler ayrıca istenmez. Oda gerekirse belgelerin aslını veya ek bilgi isteyebilir.
Rapor nasıl düzenlenir?
- Başvurunuzu SBS üzerinden odaya yaparsınız. Oda başvuruyu kabul eder ya da reddeder.
- Oda, bir raportör ve TOBB'un sisteme tanımladığı en az bir kapasite raporu eksperinden (mühendis) oluşan heyeti görevlendirir. Eksper işyerine bizzat giderek inceleme yapar.
- Kapasite, sektöre özel kriterlere göre hesaplanır. Genel kural günde 8 saat, yılda 300 gün çalışmadır. Kesintisiz üretim yapan tesislerde günde 24 saat ve yılda en fazla 350 gün esas alınır.
- Oda raporu başvurudan sonra en geç bir ay içinde düzenleyip TOBB'a iletir. TOBB raporu en geç bir ay içinde inceler, hatalı bulursa düzeltme için odaya geri gönderir.
- Uygun bulunan rapor eksper, oda yetkilisi ve TOBB yetkilisi tarafından elektronik imzayla onaylanır.
Rapor ücreti odaya göre değişir. Başvurmadan önce üyesi olduğunuz odanın güncel tarifesini kontrol etmeniz gerekir.
Geçerlilik süresi
Kapasite raporları en fazla iki yıllık geçerlilik süresiyle onaylanır. TOBB'un belirlediği sektörlerde bu süre en fazla bir yıldır. Makine kira süresi ya da taşeron sözleşmesi daha önce bitiyorsa geçerlilik o tarihte sona erer. Leasing ile alınan makinelerde süre iki yıldır. Arazinin veya binanın kiralık olması süreyi etkilemez. Tasfiye halindeki firmaların raporu altı ay geçerlidir.
Makine ekleme veya çıkarma, üretim konusunun değişmesi ya da yeni ürün eklenmesi gibi kapasiteyi etkileyen durumlarda mevcut rapor değiştirilemez, yeni rapor alınması gerekir. Bu değişiklikleri odaya bildirmek firmanın sorumluluğundadır. İşyerinin devri veya taşınması, üretimin bırakılması, makinelerin kiraya verilmesi gibi hallerde rapor iptal edilir.
Kapasite raporu nerelerde istenir?
- Sanayi sicil belgesi: Küçük, orta ve büyük işletmelerin sanayi sicilindeki kapasite bilgileri kapasite raporuna göre oluşturulur. Mikro işletmelerde rapor yoksa beyan esas alınır (Sanayi Sicil Tebliği SGM 2026/4, md. 10).
- Yerli Malı Belgesi: Sanayi ürünlerinde belge alabilmek için geçerli kapasite raporu ve sanayi sicil belgesi gerekir.
Rapor ayrıca yatırım teşviki, dış ticaret işlemleri ve ihaleler gibi başvurularda ilgili kurumun kendi mevzuatına göre istenebilir. Hangi işlemde zorunlu olduğunu başvuracağınız kurumun güncel şartlarından kontrol etmek gerekir.
TÜM Grup bu süreçte ne yapar?
TÜM Grup, SBS başvurusu için istenen belgeleri sizinle birlikte hazırlar, makine listesi ve personel bilgilerinin rapora doğru yansıması için ön kontrol yapar, oda ile yazışmaları ve eksper ziyaretine hazırlığı takip eder. Raporu oda düzenler ve TOBB onaylar. Rapor süresinin bitmesine ya da kapasiteyi değiştiren bir yatırıma karşı yenileme zamanını da sizinle birlikte izler.
