2026 Yatırım Teşvik Rehberi: Teşvik Belgesi, Ar-Ge Merkezi ve Proje Bazlı Destekler

Türkiye'nin yatırım teşvik sistemi 2025'te yeniden yazıldı. 30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ile 2012'den beri uygulanan 2012/3305 sayılı Karar ve 2018/11201 sayılı Cazibe Merkezleri Programı Kararı yürürlükten kalktı. Yeni sistemde teşvik belgesi başvuruları 31 Aralık 2030'a kadar yapılabiliyor. Karardaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor. 2026 tutarları, 2025 yılı için ilan edilen %25,49 oranıyla hesaplandı. Bu yazıdaki bütün tutarlar 2026 rakamlarıdır.

Yatırım Teşvik Belgesi nedir?

Yatırım Teşvik Belgesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yatırımcıya vergi avantajı, prim desteği ve finansman kolaylığı sağlayan belgesidir. 9903 sayılı Karara göre sistemin amaçları şunlardır:

• üretimi ve istihdamı artırmak
• ülkenin kritik ihtiyaçlarını karşılayan, arz güvenliğini sağlayan, dışa bağımlılığı azaltan ve uluslararası rekabet gücünü artıran katma değeri yüksek yatırımları özendirmek
• işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümünü hızlandırmak
• uluslararası doğrudan yatırımı artırmak
• bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını azaltmak

Teşvik belgesi işlemleri Bakanlığın E-TUYS sistemi üzerinden yürütülüyor. Teknoloji Hamlesi ve Yerel Kalkınma Hamlesinde ise önce Bakanlığın açtığı çağrıya başvuruluyor.

Belgeyle hangi destekler alınabilir?

Yeni sistem iki ana bölümden oluşuyor: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi. Her iki bölümde de yatırımın bulunduğu bölgeye göre SGK destekleri ayrıca uygulanır. Bunlara ek olarak Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm programları var. Büyük ölçekli yatırımlar için ayrıca Proje Bazlı Teşvik Sistemi uygulanıyor.

A. Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi

Bu bölümde Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle olmak üzere üç program bulunuyor.

Faiz desteği, kredinin kullanıldığı tarihteki TCMB bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı üzerinden hesaplanır. Vade tarihindeki oran daha düşükse o oran esas alınır. Destek, en az bir yıl vadeli Türk Lirası yatırım kredisinin sabit yatırım tutarının %70'ine kadar olan kısmı için ve en fazla beş yıl ödenir. Döviz kredisi de desteklenir: destek, kredinin faiz veya kâr payı oranının %50'sini aşmamak kaydıyla Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamlede 2 puan, öncelikli ve hedef yatırımlarda 1 puan üzerinden hesaplanır.Faiz veya kâr payı desteği alan yatırıma makine desteği verilmez, yatırımcının bu ikisi arasında seçim yapması gerekir. SGK işveren hissesi desteği 1 ile 5. bölgelerde asgari ücret üzerinden işveren hissesinin yarısını, 6. bölgede tamamını karşılar.

Teknoloji Hamlesi Programı

Bakanlığın öncelikli ürün listesindeki ürün ve teknolojilere yönelik yatırımları destekler. Liste, orta yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki ürünlerden ve bu sektörler için kritik ürünlerden oluşur ve her yıl ocak ayında güncellenebilir. Bakanlık bu ürünler için çağrıya çıkar, başvurular Program Değerlendirme Komitesince proje bazında değerlendirilir. Asgari yatırım tutarı çağrıyla belirlenir. 2026'da açılan İleri Malzeme Teknolojileri ve Kritik Hammaddeler ile Biyoteknoloji ve Sürdürülebilir Yaşam Teknolojileri çağrılarında asgari proje büyüklüğü 40 milyon TL idi, ön başvurular 14 Ağustos 2026'da kapandı.

Yerel Kalkınma Hamlesi Programı

Her il için dört yatırım konusu belirlenir. Konular illerin sosyoekonomik gelişmişlik endeksine, coğrafi potansiyeline, kullanılmayan kaynaklarına, yerel ihtiyaçlarına ve yeni sektör geliştirme kapasitesine göre seçilir. Çağrıyı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü duyurur. Başvurular önce Kalkınma Ajansı Yönetim Kurulunda, ardından Program Değerlendirme Komitesinde proje bazında değerlendirilir. Yerel yatırım konuları listesi tebliğle belirlenir ve her yıl ocakta güncellenebilir. Asgari yatırım tutarı çağrıyla belirlenir.

Stratejik Hamle Programı

Yüksek katma değerli, arz güvenliği sağlayan, dışa bağımlılığı azaltan, uluslararası rekabeti güçlendiren ve Ar-Ge yoğun imalat yatırımlarını hedefler. Asgari sabit yatırım tutarı yüksek teknolojili yatırımlarda 125 milyon TL, diğer yatırımlarda 251 milyon TL.

Başvurular beş kritere göre ön değerlendirmeden geçer:

• Yatırım konusunun Stratejik Hamle Yatırım Konuları Listesinde bulunması
• Ana ürünün son bir yıllık dış ticaret verilerine göre ihracatın ithalatı karşılama oranının en fazla %70 olması
• Tebliğdeki formüle göre katma değer oranının en az %30 olması
• Yatırım tutarının en az %20'si kadar öz kaynak bulunması
• Ürünün son bir yıllık ithalatının 50 milyon ABD doları ve üzerinde olması

Bu kriterlerden en az üçünü sağlayan projeler, yatırımcının seçtiği ve Bakanlıkla protokol imzalamış bir kalkınma ve yatırım bankasına yönlendirilir. Proje aynı zamanda arz güvenliği değerlendirmesi için Sanayi Genel Müdürlüğüne gönderilir. Banka teknik, ekonomik ve mali analizleri içeren bir fizibilite raporu hazırlayıp Bakanlığa sunar. Genel Müdürlük, fizibilite raporu ve Sanayi Genel Müdürlüğü değerlendirmesiyle birlikte projeyi Stratejik Hamle Programı Değerlendirme Komitesine sunar. Komite üyeleri projeyi tebliğdeki tabloya göre 100 üzerinden puanlar. Üyelerin yarısından fazlası 70 ve üzeri puan verir ve ortalama en az 70 olursa proje olumlu sonuçlanabilir. Teşvik belgesi verilip verilmeyeceğine Komite karar verir. Yatırım konuları listesi her yıl ocak ayında güncellenebilir.

Dijital Dönüşüm veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında kabul edilen ve en az 62,7 milyon TL tutarındaki yatırımlar bu değerlendirme sürecine girmeden Stratejik Hamle desteklerinden yararlanabilir.

B. Sektörel Teşvik Sistemi

Bu sistem Öncelikli Yatırımlar ve Hedef Yatırımlar olmak üzere iki bölümden oluşuyor. Başvurular E-TUYS üzerinden yapılır ve Bakanlık tarafından değerlendirilir. Genel kural olarak asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 15,1 milyon TL, diğer bölgelerde 7,5 milyon TL.

SGK işveren hissesi desteğinin süresi bölgeye göre değişir: 1. bölgede destek yok, 2. bölgede 1 yıl, 3. bölgede 2 yıl, 4. bölgede 4 yıl, 5. bölgede 8 yıl, 6. bölgede 12 yıl. Destek 2 ile 5. bölgelerde asgari ücret üzerinden işveren hissesinin yarısını, 6. bölgede tamamını karşılar.

Öncelikli yatırım konuları

• Dijital Dönüşüm veya Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar
• Teknoloji Hamlesi öncelikli ürün listesindeki yüksek teknolojili ürün yatırımları ile asgari 627 milyon TL tutarındaki yüksek teknolojili ürün yatırımları
• İstanbul dışında, öncelikli ürün listesindeki orta yüksek teknolojili ürün yatırımları ile asgari 1,255 milyar TL tutarındaki orta yüksek teknolojili ürün yatırımları
• Mobil beton santrali ve araç üstü vinç gibi müteharrik karakterli olanlar hariç, 6. bölgedeki yatırımlar ile Kararın geçici 3 ve geçici 4. maddeleri (Cazibe Merkezleri Programı) kapsamındaki yatırımlar
• Savunma Sanayii Başkanlığı onaylı savunma sanayii yatırımları
• İmalat sanayii işletmelerinin kendi tüketimi için kurduğu güneş ve rüzgâr santralleri (bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüyle sınırlı, faiz desteği verilmez)
• Maden Kanunu 4-b grubundaki madenleri (turba, linyit, taşkömürü, antrasit, asfaltit, bitümlü şist, bitümlü şeyl, kokolit ve sapropel) girdi olarak kullanan elektrik üretimi yatırımları
• Nükleer enerji santralleri
• Asgari 627 milyon TL tutarındaki LNG ve yer altı doğal gaz depolama yatırımları
• Maden istihraç ve maden işleme yatırımları
• Geçerli arama ruhsatı veya sertifikası olan sahalarda maden arama yatırımları
• Ar-Ge yatırımları
• İstanbul dışında, Ar-Ge veya tasarım merkezi projeleriyle ilişkili yatırımlar
• Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi alan ürünlerin üretimi
• Orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünler için test merkezleri ile ihracatçı birliklerinin kuracağı test merkezleri
• İhtisas serbest bölgelerinde yazılım ve bilişim ürünleri yatırımları (asgari tutar aranmaz)
• Tebliğdeki teknik kriterleri sağlayan, en az 3 MW kurulu güçteki veri merkezleri
• Bulut hizmet sağlayıcılarının tebliğdeki şartlara uyan veri merkezlerinde yapacağı asgari 251 milyon TL tutarındaki yatırımlar
• Çevre lisansına tabi yatırımlar
• Demiryolu, denizyolu veya havayolu taşımacılığı yatırımları
• Yük taşımacılığına yönelik liman yatırımları (yat limanı ve marina hariç)
• Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerindeki, turizm merkezlerindeki, alan başkanlığı sınırlarındaki ve termal turizm kapsamındaki konaklama yatırımları
• Özel sektörün kreş, gündüz bakımevi, okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise yatırımları ile hava aracı kullanım, tamir ve bakım eğitimi yatırımları
• En az 100 kişi kapasiteli yaşlı veya engelli bakım merkezleri
• Lisanslı depoculuk
• 25 dekar ve üzeri, yerli sera teknolojisiyle donatılmış, bilgisayar kontrollü topraksız seralar
• Sanayi sicil belgeli tesislerde deprem veya yangın riskine karşı yapılan yatırımlar
• Sanayi Genel Müdürlüğü uygunluk yazısına dayanan afet teknolojileri yatırımları

Yalnızca 6. bölgede olduğu için ya da geçici maddeler kapsamında öncelikli sayılan yatırımlar içinde elektrik dağıtımı, elektrik depolama ve ana şebeke üzerinden gaz dağıtımı yatırımları ile yukarıda ayrıca sayılan güneş, rüzgâr, 4-b grubu maden ve nükleer dışında kalan elektrik üretimi yatırımları vergi indirimi ve faiz desteğinden yararlanamaz.

Hedef yatırımlar

Kararın Ek-3 listesindeki yatırım konuları, listede belirtilen şartları sağlarsa desteklenir. Bazı yatırımlar vergi indiriminden yararlanamaz: elektrik üretimi, elektrik dağıtımı, elektrik depolama, ana şebeke üzerinden gaz dağıtımı ve İstanbul'da yapılan yatırımlar. SGK işveren hissesi desteği bölgesel süreye göre uygulanır. Faiz veya kâr payı desteği yalnızca 4, 5 ve 6. bölgelerdeki yatırımlara verilir. Yukarıdaki dört enerji konusu bu bölgelerde de faiz desteği alamaz.

C. Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm programları

Dijital Dönüşüm Programı, teknolojik ürün ve çözümleri iş süreçlerine entegre ederek maliyeti düşüren, verimliliği ve kaliteyi artıran, çalışan ve müşteri memnuniyetini yükselten yatırımları kapsar. Programı Milli Teknoloji Genel Müdürlüğü yürütür.

Yeşil Dönüşüm Programı ise döngüsel ekonomiyle uyumlu, doğal kaynakları koruyan, kaynak verimli ve düşük karbonlu üretim yatırımlarına yöneliktir. Programı Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü yürütür.

Her iki programda da desteklenmesine karar verilen yatırımlar öncelikli yatırım sayılır. Tutarı 62,7 milyon TL ve üzerinde olanlar Stratejik Hamle desteklerinden de yararlanabilir.

2026 teşvik bölgeleri

Eski sisteme göre 16 ilin bölgesi değişti. Adana, Isparta, Kırklareli, Bartın, Hatay, Adıyaman ve Gümüşhane'de bölgesel destek seviyesi yükseldi. Balıkesir, Manisa, Mersin, Düzce, Kırıkkale, Kütahya, Nevşehir, Rize ve Aksaray'da ise düştü. Deprem bölgesi ve Cazibe Merkezleri kapsamındaki yatırımlar için aşağıdaki özel kurallar ayrıca uygulanır.

Bölgeye bağlı özel kurallar

• Deprem bölgesi: Cazibe Merkezleri Programı Kararının Ek-2 listesindeki deprem bölgesi ilçelerinde yapılacak yatırımlar, 31 Aralık 2026'ya kadar yapılan başvurularda 6. bölge desteklerinden aynı oran, tutar, süre ve şartlarla yararlanır.
• Cazibe Merkezleri OSB'leri: Programın Ek-1 listesindeki illerde bulunan organize sanayi ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ OSB'de yapılacak imalat sanayii yatırımları da 31 Aralık 2026'ya kadar yapılan başvurularda 6. bölge desteklerinden yararlanır.
• OSB ve alt bölge desteği: Organize sanayi veya endüstri bölgesindeki yatırımlar ile Kararda sayılan ilçelerdeki yatırımlar, SGK işveren hissesi desteğini bulundukları bölgenin bir alt bölgesinin şartlarıyla alır. İki şartı birlikte sağlayan yatırımlar iki alt bölgenin desteğinden yararlanır. 6. bölgede bu durumda süreye iki yıl eklenir.
• Süresi biten 6. bölge destekleri: Yalnız 2012/3305 sayılı Karar döneminde düzenlenen, 6. bölge süresiyle SGK işveren hissesi ya da sigorta primi desteği almış ve bu desteğin süresi dolmuş belgelerde, yatırımcı talep ederse destek 31 Aralık 2028'e kadar uzatılır. Uzatılan destek, desteğin bittiği ay dahil önceki 12 ayın aylık ortalama istihdamının altına düşülmeyen aylar için ve belgedeki ilave istihdam sayısını geçmemek üzere uygulanır.
• Nakil desteği: 1. bölgeden 4, 5 veya 6. bölgeye taşınan imalat sanayii yatırımları (NACE 10 ile 32 ve 38.2) için düzenlenen nakil belgelerinde, en az 50 kişilik istihdam sağlanması ve taşınan makinelerin en az bir yıl firma aktifinde kayıtlı olması şartıyla bölgesel destekler sağlanır: SGK işveren hissesi desteği, 6. bölgede ayrıca sigorta primi (işçi hissesi) desteği. Bu yatırımlara başka destek verilmez, asgari yatırım tutarı da aranmaz.

Ar-Ge Merkezi destekleri

Ar-Ge merkezi, işletme içinde ayrı bir birim olarak kurulan ve yalnızca yurt içinde Ar-Ge faaliyeti yürüten bir yapıdır. Merkez tek bir bina ya da yerleşke içinde bulunmalıdır. Genel şart en az 15 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personelidir. Motorlu kara taşıtları, hava ve uzay taşıtları ile askeri savaş araçları imalatında bu sayı 30'dur. 5746 sayılı Kanundaki destekler 31 Aralık 2028'e kadar uygulanıyor.

• Ar-Ge indirimi: Ar-Ge harcamalarının %100'ü kurumlar vergisi matrahından indirilir. Harcamaların bir önceki yıla göre artan kısmının %50'si, belirli göstergelerde en az %20 artış olması şartıyla ayrıca indirilebilir.
• Sigorta primi desteği: Ar-Ge ve destek personelinin sigorta primi işveren hissesinin yarısı Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Destek personeli, Ar-Ge personelinin %10'una kadar bu desteğe dahil edilir.
• Gelir vergisi stopajı teşviki: Ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan kısmı eğitim durumuna göre terkin edilir: doktoralılarda ve desteklenecek program alanlarında yüksek lisanslılarda %95, yüksek lisanslılarda ve bu alanlarda lisans mezunlarında %90, diğer personelde %80. 1 Ağustos 2025'ten beri teşvik, ücretin brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan kısmına uygulanıyor.
• Damga vergisi istisnası: Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetleriyle ilgili kâğıtlardan damga vergisi alınmaz. Ücretlerde aynı 40 kat sınırı geçerlidir.
• Gümrük vergisi istisnası: Ar-Ge projelerinde kullanılmak üzere ithal edilen eşya gümrük vergisinden ve fonlardan muaftır. Bu işlemlerle ilgili kâğıtlar da damga vergisinden ve harçtan istisnadır.
• Desteklenecek programlar mezunu istihdam desteği (eski adıyla temel bilimler desteği): Matematik, fizik, kimya, biyoloji, biyokimya, biyoteknoloji, endüstriyel tasarım, endüstriyel tasarım mühendisliği, metalurji ve malzeme mühendisliği ile moleküler biyoloji ve genetik programlarından en az lisans derecesiyle mezun ve işletmede ilk kez istihdam edilen Ar-Ge personeli için ödenen ücretin brüt asgari ücret tutarındaki kısmı iki yıl boyunca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Kamu personeli bu desteğe dahil değildir. Destekten yararlanan personel, merkezdeki toplam personelin %10'unu geçemez.

Proje Bazlı Devlet Yardımı

Proje bazlı destek sistemi, Türkiye'nin kritik ihtiyaçlarını karşılayan, arz güvenliği sağlayan, dışa bağımlılığı azaltan ve teknolojik dönüşüme katkı veren yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve yüksek katma değerli büyük yatırımlar için tasarlandı. Asgari şart 2 milyar TL sabit yatırım ya da 2 milyar TL Ar-Ge harcamasıdır. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenen ve öncelikli ürün listesindeki ürünlerin üretimine yönelik yatırımlarda bu eşik 100 milyon TL'dir. Yüksek teknoloji yatırımlarına yönelik HIT-30 Programı da bu sistem altında yürütülüyor.

Aşağıdaki destekler sağlanabilir. Oran ve süreler her proje için ayrı bir Destek Kararı ile belirlenir. Vergi, sigorta primi, nitelikli personel, faiz ve hibe için yazılan üst sınırlar Karar metninde yer almaz. Bunlar Bakanlığın son güncellemesi 21 Nisan 2022 tarihli proje bazlı teşvik sistemi bilgi formundan alınmıştır:

• gümrük vergisi muafiyeti
• makine teçhizat ile yazılım ve gayrimaddi hak alım ve kiralamalarında KDV istisnası, ayrıca KDV iadesi
• vergi indirimi veya istisnası (yatırım tutarının 2 katına kadar kurumlar vergisi indirimi ya da 10 yıla kadar kurumlar vergisi istisnası)
• 10 yıla kadar sigorta primi işveren hissesi desteği
• gelir vergisi stopajı desteği
• nitelikli personel desteği: en fazla 5 yıl boyunca, brüt asgari ücretin 20 katına kadar
• faiz veya kâr payı desteği: faiz oranının en fazla %80'i, sabit yatırım tutarının en fazla %80'i kadar kredi için
• enerji desteği: kısmi işletmeye geçişin tespit edildiği ya da tamamlama vizesinin yapıldığı ayı izleyen aydan başlar, azami tutara ulaşılana kadar sürer. Tamamlama vizesinden önce azami tutarın en fazla %50'si kullanılabilir
• hibe desteği (gerçekleşen makine ve teçhizat tutarının en fazla %25'i) ve sermaye katkısı
• kamu alım garantisi
• yatırım yeri tahsisi ve altyapı desteği
• izin, ruhsat ve lisans süreçlerinde kolaylık

9 Ağustos 2026'da yayımlanan 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile proje bazlı sistem yeni teşvik sistemine uyumlu hale getirildi. Başvurular artık Bakanlığın davet mektubu ya da duyurusu üzerine, Bakanlıkla protokol imzalayan bir kalkınma ve yatırım bankasının hazırladığı fizibilite raporuyla yapılıyor. Destek Kararının yürürlüğünden itibaren üç yıl içinde, yatırıma başlama tarihinden sonra en az 200 milyon TL ya da yatırım tutarının %10'u kadar harcama yapıldığının belgelenmesi gerekiyor. Yatırımcı, tamamlama vizesinden sonra beş yıl boyunca her yıl faaliyet raporu vermek zorunda. Asgari 5 milyar TL tutarındaki komple yeni yatırımlarda Bakan, 4875 sayılı Kanundaki yabancı yatırımcılarla ve artık paylarının tamamı bu yatırımcılara ait iştiraklerle de özel hukuka tabi yatırım proje sözleşmesi imzalayabiliyor.

Başvurmadan önce

9903 sayılı Karardaki tutarlar her yıl başında yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için 2027'de bu rakamlar değişecek. Bu güncelleme yalnız 9903 sayılı Karardaki tutarları kapsar. Proje bazlı sistemdeki tutarlar (2 milyar TL, 100 milyon TL, 200 milyon TL ve 5 milyar TL) 2016/9495 sayılı Kararda ayrıca belirlenir. Teşvik belgesi başvurusu tarihindeki üst limitler ise o belge için sonradan güncellenmiyor. Aynı yatırım birden fazla programa uyabiliyor ve programlar arasındaki destek farkı büyük olabiliyor. Faiz desteği mi makine desteği mi, öncelikli yatırım mı Stratejik Hamle mi gibi seçimler yatırımın toplam maliyetini doğrudan etkiliyor.

Belge alındıktan sonraki yükümlülükler de baştan planlanmalı. KOBİ sınıfında olmayan yatırımcılar ile Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamındaki yatırımcılar, sabit yatırım tutarının en az %2'si kadar harcama içeren ve Bakanlıkça onaylanan bir ekosistem geliştirme planını yatırım döneminde gerçekleştirmek zorunda. Vergi indirimi öngörülmeyen yatırımlarda bu şart aranmıyor. 1 Ocak 2026'dan beri belge kapsamında yurt içinden alınan mal ve hizmetler için e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenmesi de zorunlu.

Bu yüzden başvuru öncesinde projenizi bütün programlara göre değerlendirmek gerekiyor. Ekibimiz yatırımınıza uygun teşvik yolunu belirlemek ve başvuru sürecini yürütmek için yanınızda.