Yurt dışında şirket kurmak; ihracat pazarlarına yakın olmak, müşterilere o ülkenin şirketi olarak satış yapmak veya bölgesel bir merkez oluşturmak için kullanılan bir yoldur. Şirketin türü, kuruluş şartları, asgari sermayesi ve vergilendirilmesi hedef ülkenin mevzuatına tabidir. Türkiye tarafında ise sermaye transferi, vergilendirme ve devlet destekleri yönünden bilinmesi gereken kurallar vardır.
Şirket, şube veya irtibat bürosu
- Yurt dışında şirket (iştirak): Hedef ülke hukukuna göre kurulan ayrı bir tüzel kişidir. Sözleşmeleri kendi adına yapar ve o ülkede vergilendirilir.
- Şube: Türkiye'deki şirketin yurt dışındaki bir birimidir; genellikle ayrı tüzel kişiliği yoktur ve yükümlülükleri doğrudan ana şirketi bağlar.
- İrtibat bürosu veya temsilcilik: Çoğunlukla tanıtım ve pazar araştırması gibi ticari olmayan faaliyetler için kullanılır; birçok ülkede satış yapması sınırlıdır.
Hangisinin uygun olduğu; hedef ülkedeki izin ve lisans şartlarına, vergi yüküne, Türkiye ile o ülke arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunup bulunmadığına ve faaliyetin niteliğine göre belirlenir.
Türkiye'den sermaye transferi
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 13. maddesine göre Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışında yatırım yapmak veya ticari faaliyette bulunmak amacıyla şirket kurmaları, ortaklığa katılmaları ve şube açmaları için nakdi sermayeyi bankalar aracılığıyla, ayni sermayeyi gümrük mevzuatına göre yurt dışına çıkarmaları serbesttir. İrtibat bürosu ve temsilciliklerin kuruluş ve faaliyet giderlerinin bankalarca transferi de serbesttir. Bankalar ve gümrük idareleri bu işlemleri, her işlem tarihinden itibaren 30 gün içinde Hazine ve Maliye Bakanlığına ve Ticaret Bakanlığına bildirir.
Vergi yönünden dikkat edilecekler
- Yurt dışı iştirak kazancı istisnası: Türkiye'deki kurumun, yurt dışındaki anonim veya limited şirket niteliğindeki iştirakinden elde ettiği kâr payı; iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %10'una en az bir yıl kesintisiz sahip olunması, iştirakin bulunduğu ülkede en az %15 toplam vergi yükü taşıması (esas faaliyeti finansman, sigorta veya menkul kıymet yatırımı olanlarda en az Türkiye'deki kurumlar vergisi oranında) ve kazancın beyanname verme tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla kurumlar vergisinden istisnadır (5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 5/1-b).
- Kontrol edilen yabancı kurum: Sermayesinin, kâr payının veya oy hakkının en az %50'si Türkiye'deki tam mükelleflerce kontrol edilen bir yurt dışı iştirakin; gelirinin %25 veya fazlası faiz, kira, lisans ücreti gibi pasif gelirlerden oluşuyor, bulunduğu ülkede %10'dan az vergi yükü taşıyor ve yıllık hasılatı kanundaki eşiği aşıyorsa kazancı dağıtılmasa bile Türkiye'de vergilendirilir (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 7).
- Transfer fiyatlandırması: Türkiye'deki şirket ile yurt dışındaki iştirak arasındaki mal ve hizmet alışverişlerinin emsallere uygun bedelle yapılması gerekir (Kurumlar Vergisi Kanunu md. 13).
- Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları: Anlaşma varsa kâr payı, faiz ve lisans ödemelerinde vergilendirme yetkisi ve kaynakta kesinti oranları anlaşmaya göre belirlenir.
Devlet destekleri
Ticaret Bakanlığının 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Kararı, Türkiye'de üretilen ürünlerin pazarlandığı yurt dışı birimlerin kira giderlerini ve paylaşımlı ofis üyelik giderlerini %50 oranında, birim başına yıllık üst limite kadar destekler. Bir ülke için en fazla dört yıl ve toplamda en fazla 25 birim desteklenir (Karar md. 11). Üst limitler her yıl güncellenir; birimin destek kapsamına alınma şartları başvurudan önce ayrıca incelenmelidir.
Önce markanızı koruyun
Türkiye'deki marka tesciliniz yurt dışında koruma sağlamaz. Yurt dışında şirket kurmadan önce markanızın hedef ülkede tescil edilebilir olduğunu kontrol etmek ve başvuruyu yapmak, ileride adınızı kullanamama riskini azaltır. Bu başvurular Madrid Sistemi ya da ülkesel başvuru yoluyla yapılabilir.
Tüm Grup ne yapar?
Hedef ülke ve yapı seçiminde ön değerlendirme, Türkiye tarafındaki sermaye transferi ve bildirim süreçleri, vergi yönünden ön analiz, marka koruması ve ihracat desteklerine başvuru konularında destek veriyoruz. Hedef ülkedeki kuruluş işlemleri, o ülkede yetkili hukuk ve mali müşavirlerle birlikte yürütülür.
