IATF 16949, otomotiv sektörüne özgü kalite yönetim sistemi standardıdır. Otomotiv üreticilerinin ve ticaret birliklerinin oluşturduğu Uluslararası Otomotiv Görev Gücü (IATF) tarafından yayımlanır. Yürürlükteki sürüm, Ekim 2016'da yayımlanan IATF 16949:2016'dır.
ISO/TS 16949 artık geçerli değil
IATF 16949:2016, 1999'dan beri kullanılan ISO/TS 16949'un yerini aldı. 1 Ekim 2017'den sonra ISO/TS 16949:2009'a göre denetim yapılması durduruldu ve bu standarda göre verilmiş bütün belgeler 14 Eylül 2018'de geçerliliğini yitirdi. Bugün "ISO 16949" ya da "ISO/TS 16949" belgesi teklif eden bir kuruluşla karşılaşırsanız, bu belge otomotiv müşterileri tarafından kabul edilmez.
IATF 16949 tek başına uygulanmaz
IATF 16949, ISO 9001'in yerine geçen bağımsız bir standart değildir. ISO 9001'e otomotiv sektörüne özgü şartlar ekler ve ISO 9001 ile birlikte uygulanır. Bunlara ek olarak her otomotiv müşterisinin kendi müşteriye özel şartları vardır; belgelendirme denetiminde bunlar da değerlendirilir. Otomotiv sektöründe yaygın kullanılan ürün kalite planlaması, üretim parçası onayı, hata türü ve etkileri analizi, istatistiksel proses kontrolü ve ölçüm sistemleri analizi gibi yöntemler de sistemin parçasıdır.
Kimler belge alabilir?
IATF 16949 belgesi, otomotiv müşterilerinin belirlediği seri üretim parçalarının, servis parçalarının veya aksesuar parçalarının üretildiği tesisler için verilir. Tasarım merkezi, merkez ofis veya dağıtım merkezi gibi destek birimleri, bir üretim tesisinin belgelendirme kapsamına destek birimi olarak dahil edilebilir, ancak tek başlarına belge alamaz. Otomotiv tedarik zincirinde yer almayan işletmeler için uygun standart genellikle ISO 9001'dir.
Belgeyi kim verir?
IATF 16949 belgelendirmesi olağan akreditasyon sistemiyle değil, IATF'nin kendi kurallarıyla yürür. Belgeyi yalnızca IATF'nin tanıdığı ve gözetimini yaptığı belgelendirme kuruluşları verebilir. Belgelendirme, 1 Ocak 2025'ten beri uygulanan "IATF Kuralları" altıncı baskısına göre yapılır. Teklif aldığınız kuruluşun IATF tarafından tanınıp tanınmadığını IATF'nin sitesinden kontrol edebilirsiniz.
Yeni baskı hazırlanıyor
IATF, Temmuz 2026'da standardın ikinci baskısı üzerinde çalıştığını duyurdu. Öncelikli konular sadeleştirme, gömülü yazılım kalitesi, alt kademe tedarikçilerin yönetimi, ürün devreye alma yönetimi ve müşteriye özel şartlar. Yayım 2027 ortası için planlanıyor ve tarihler değişebilir. IATF, yeni baskıya geçiş süresinin bitişini ISO 9001:2026 geçişinin bitişiyle (30 Eylül 2029) aynı tutacağını açıkladı. Yeni baskı yayımlanana kadar belgelendirme IATF 16949:2016'ya göre yapılmaya devam eder.
Belgelendirme süreci
- Mevcut durum analizi yapılır; ISO 9001, IATF 16949 ve müşteriye özel şartlar karşısındaki eksikler belirlenir.
- Kalite yönetim sistemi ve otomotiv yöntemleri süreçlere yerleştirilir, sistem uygulanarak kayıt üretilir.
- Sistemin tamamını kapsayan iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi yapılır.
- IATF tarafından tanınan belgelendirme kuruluşu, IATF Kuralları'na göre hazırlık değerlendirmesi ve belgelendirme denetimi yapar.
- Uygunsuzluklar kapatıldıktan sonra belge verilir; belge süresince gözetim denetimleri sürer.
TÜM Grup ne yapar?
TÜM Grup olarak mevcut durum analizini yapıyor, ISO 9001 ve IATF 16949 şartlarına göre sistem dokümantasyonunu sizinle birlikte hazırlıyor, müşteriye özel şartların sisteme aktarılmasına, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesinin planlanmasına destek veriyor, belgelendirme denetimine kadar süreci takip ediyoruz. Denetimi ve belgeyi, IATF tarafından tanınan belgelendirme kuruluşu yapar ve düzenler.
